Dissosiyatif Kimlik Bozukluk

Dissosiyatif Kimlik bozukluğu (DKB):

Kişinin içinde birbirinden farklı kişilikler hissedip,bu kişiliklere uyan davranışlarda bulunması, bu kişiliklerin etkisi altında olduğu anlarda yaptıklarından habersiz olma halidir. Bu kişilikler bireyin kendi cinsiyetinden,yas grubundan, sosyoekonomik ve kültürel durumundan farklı olabilir. Bu kişiliklere ait kafasının içinden gelen ve kendisini yönlendiren sesler duyabilir. Farklı kişilikler var olan "ev sahibi" kişiliğe zarar verici davranışlar gösterebilir (eş ya da karşı cinsle uygunsuz ilişkiler, suça yönelik davranışlar gibi) . Ev sahibi kişiliği oldurup,yerine geçmek için intihar girişimlerinde bulunabilirler.

Nasıl oluşmaktadır?

Genellikle çocukluk yaşlarında çok ağır fiziksel (dövülme, ağır cezalandırmalar),cinsel (tecavüz, cinsel tacizler) ve duygusal (sevgi gösterilmeme,sağlık,eğitim ihmalleri ve bakım gereksinimlerinin yerine getirilmemesi gibi) travma yaşantıları sonrasında gelişir. Bu donemde çocuk bu olaylar esnasında kendini olayın etkisinden kurtarmak için bir savunma mekanizması şeklinde “o olayı yaşayan ben değilim, bu olanlar bana yapılmıyor, ben bunları hissetmiyorum” vb düşünce değişiklikleri geliştirir. Bu zamanla normal dışı bir hal alıp, bu bozukluğa dönüşür. Bu sekil bir savunma sureci ,ağır travmalara uyum sağlamada önemli bir yere sahiptir.

Dissosiyatif kimlik bozukluğunun birincil belirtileri:

İki ya da daha fazla birbirinden ayrı kimliğin aynı kişide varlığı (her birinin kendi içinde süreklilik gösteren çevre ve benlik algısı, ilişki kurma ve düşünme biçimi vardır). Bu kimliklerden en az ikisi zaman zaman tekrarlayarak kişinin davranışlarını denetim altında tutar. Önemli kişisel bilgileri sıradan bir unutkanlıkla açıklanamayacak şekilde anımsayamazlar.

Başka Türlü Adlandırılamayan Dissosiyatif Bozukluk :

Bu durumun DKB’ n dan farkı iki ya da daha çok kişilik durumu olmasına karşın, kişilikler arasında ayrılık ve farklılık yoktur ya da önemli kişisel bilgiler için unutkanlık durumu bulunmamaktadır. Genelde en çok görülen dissosiyatif bozukluktur. Ayrıca uzun süreli zorla düşünce aşılanması (beyin yıkama),tıbbi bir duruma bağlanamayan bilinç kaybı-koma halleri, bazı duyu ötesi algı yaşantılarının olduğu vakalar bu gruba örnek oluşturmaktadır.

Toplumda ne oranda görülmektedir?

% 5-10 arasında görülmektedirler. Daha çok kadınlarda teşhis edilmektedir. Erkek hastaların ise suç işledikleri için daha çok adli sistem içinde oldukları ve bu nedenle tanı konulamadığı düşünülmektedir. Kişilerin özellikle kafaları içinden gelen sesler duymaları , yaptıklarını hatırlamadıkları şeylerle karşılaşmaları gibi belirtilerin ,öğrenilmesi halinde kendilerinin “akıl hastanesine kapatılacakları ya da toplumda damgalanacakları ” yönündeki inançları nedeniyle tedaviye başvurmadıkları görülmektedir.

Hastalık niçin önemlidir?

Rahatsızlığı bilmeyen kişilerce yanlışlıkla daha ağır rahatsızlıklarla karıştırılıp,hastanın yanlış ve hayatını kotu etkileyen tedaviler uygulanmasına yol açılabilir. Hastanın işlevselliği kötü etkilenebilir. Hasta intihar edebilir ya da başkalarına zarar verebilir. Değişik kişiliklerin etkisi ile suç olarak addedilebilecek olaylarla karşılaşılabilir.

Tedavi:

Hastalık bu rahatsızlığı bilen psikiyatristlerce uzun dönemli psikoterapi ile tedavi edilmektedir. Tedavide kişiliklerin bir araya getirilerek bir bütün oluşturması ve geçmişte yaşanan ve bazı hallerde unutulmuş olan travma döneminin aydınlatılıp, bunun normal bilinç hali ile birleştirilmesi ve bütünleştirme sonrası eşlik eden diğer kişilik sorunları ve yaklaşımların tedavisi ile sürdürülür. Psikoterapi esnasında farklı kişiliklerin etkisi ile şikayetlerde alevlenmeler görülebilir. Bu durumlarda ilaç tedavileri ve kısa süreli yataklı tedaviler gerekebilir.