Haftalık Yazılar

Menopoz döneminde yaşanabilen ruhsal sorunlar:

Menopoz kadınlarda ergenlik dönemi ile başlayan,düzenli aralıklarla yineleyen, belli bir süre ile sınırlı olarak görülen normal genital kanamaların kesilmesi durumudur. Bu durum bazı kişilerde rahim ve yumurtalıkların ameliyatla çıkarılmaları hallerinde de oluşabilmektedir.

Menopozla birlikte görülebilen bazı ruhsal değişimler hormonlardaki değişimler dışında, kişinin daha önceki psikiyatrik geçmişi, kişilik yapısı , gelenekler ve inanışlar ile de ilişkilidir.

Halk arasında 'kirlenme' olarak da adlandırılan aylık kanamalar sonrasında kişiler daha rahatladıklarını ve gerilimden kurtulduklarını söylemektedirler. Halk arasında adet kanının kirli olup, bunun vücuttan çıkışı ile vücudun mikrop,salgı ve artık maddelerden arındığı düşünülmektedir. Adet göremeyen kişilerde de varolan gerilim ve sinirlilik durumunun bir takım hormonal ilaçlarla , adet durumunun başlatılması ile geçeceği söylenmektedir.

İş hayatı dışında kalan, ev hanımı konumundaki kadın ve sorunsuz, sevimli bir aile hayatı çalışan kadınlar için en önemli gurur kaynaklarından birisi olan çocuk sahibi olabilme yetisi, bu dönem ile sonlanmaktadır. Bu duruma ek olarak, hala yaygın bir şekilde bir toplumsal düşünce yapısı şeklinde olan erkek çocuk sahibi olabilmenin babanın erkekliğini kanıtladığı şeklindeki yanlış inanış ta bu durumu daha bir gerilim kaynağı haline getirmektedir. Eşi bu döneme giren erkeklerde kendilerini kanıtlamak için başka arayışlara girebilmekte, aile faciaları yaşanabilmektedir. Kadın yetersizlik duygusu yaşayarak, değersizlik duyguları ile birlikte depresyonlar yaşayabilmektedir.

Bu dönemde vücut yapısındaki değişmeler ( ciltte kırışıklıklar, saçlarda ve ciltte renk değişiklikleri, iskelet şeklindeki değişiklikler, göğüslerde biçim değişiklikleri gibi) kişinin kendini güzel bulmamasına yol açabilmekte, artık görevini bitirdiği ve çevresi için gereksiz olduğu şeklinde düşüncelere yol açarak, ruhsal çökkünlüklere neden olabilmektedir.

Menopoz öncesinde kişide belli bir alanda uğraşı, toplumsal ve mesleki doyum varsa bu dönem çok daha kolay yaşanabilmektedir. Bireyde zaten en ufak bir darbede yıkılabilecek bir özgüven varsa , menopoz ile birlikte değersizlik ve ümitsizlik düşünceleri artmaktadır. Kişinin çevresi ile, eşi ile ilişkilerinde sorunlar varsa, bu dönem daha zor bir şekilde yaşanmaktadır. Doğurganlık ve besleyicilik özelliği, yüceltme ve yer değişimi şeklindeki savunma düzenekleri sayesinde sanatsal, mesleki ve sosyal alanda varlığını sürdürmektedir.

Bu dönemde yaşanabilen psikiyatrik sorunlar arasında somatoform bozukluklar (somatoform ağrı bozukluğu ve somatizasyon bozuklukları gibi) , depresif bozukluklar ön sırada gelmektedir. Bu dönemde kadınlarda genellikle sıcak basmaları, uykuda bozulmalar, sinirlilikte artış, öfkeye hakim olamama, duygusal halde neşe ile üzüntü arasında hızlı değişmeler, yüz kızarmaları, kilo alımı ve bununla birlikte vücut görünümünden hoşnutsuzluk, cinsel istekte azalma, fenalık- bayılma hissi ve çarpıntı görülebilmektedir.

Bu dönemin önemli özelliklerinden biri de , bu yaş grubundaki kadınların çocuklarının büyüyerek, eğitim ,evlilik ya da çalışma hayatı nedeniyle evden ayrılmalarıdır. Bu durum kişi tarafından kendince kadınlığın ya da doğurganlığın kaybından sonra 2. bir kayıp gibi algılanmakta, buna ek olarak bazı sorunlu ailelerde görülen eşin de,eşler arasında başlayan iletişim sorunları ya da cinsel isteksizlikler sonucu evden uzaklaşmaları kişide intihar davranışları riskini arttırmaktadır. Bu gibi durumlar ciddiye alınarak gerekli ilaç tedavileri ve terapiyle tehlikelerin önüne geçilmelidir.