|
|
Travma Stres Bozukluğu
Bulimia Nervosa:
Aşırı ölçüde , adeta " aksırıncaya, tıksırıncaya, patlayıncaya dek"
krizler halinde tekrarlayan yemek yeme nöbetlerinin olduğu bir
rahatsızlıktır. Aşağıdaki iki belirti bu duruma eslik etmektedir.
1-Belirli bir sure içinde , benzer durumdaki pek çok kişinin yiyebileceği
besin miktarının çok daha fazlasının tüketilmesi
2- Bu durum yaşanırken yemek yeme üzerine kişide kontrolün kaybı hissi
olur (yemeği sonlandıramayacağı , miktarında aşırıya kaçıp, kontrol
sağlayamayacağı hissi).
Kişi kilo almamak için isteyerek kusma, dışkılamayı arttırıcı ya da idrar
sokturucu ,yan etki olarak zayıflama yapabilecek ilaçları kullanır. Yemek
yemeyi kendine yasaklayıcı tutumlar ya da normalden daha çok fiziksel
aktivite ya da yoğun kültür fizik hareketleri gibi uygun olmayan telafi
edici, kompanse edici davranışlar içine girer.
Tıkınırcasına yemek yeme ve uygun olmayan telafi davranışları en az 3 ay
sure ile en az haftada 2 kez görülmektedir.Kişinin kendine bakışında vücut
sekli ve kilosu önemli bir yer işgal edip, sahip olunan özellikler
normalden çok daha fazla etkili olmaktadır.
Rahatsızlığın 2 tipi vardır. Birincisinde düzenli olarak kusma, idrar
sokturucu ve dışkılamayı arttırıcı ilaçlar kullanılmaktadır. İkinci
şekilde ise kişide bunun yerine yemek yememe ya da anormal derecede
fiziksel aktivite ya da vücut egzersizleri gibi alınan kalorileri telafi
edici davranışlar görülmektedir.
Patlarcasına yeme süreçleri çoğunlukla 2 saatten kısa sure içinde
olmaktadır. Bu arada daha çok karbonhidrat içeriği fazla olan tatlılar,
pastalar gibi kalorice zengin besinler tüketilmektedir. Kişiler bu
davranışlarını gizlemeye çalışır ve bu davranışlarını kıyıda, köşede
sergilerler. Bu yeme davranışları planlı olabileceği gibi, aniden bir anda
da başlayabilir. Yeme davranışı çok hızlıdır. Bu durum çevresel stres
etkenleri ile tetiklenir. Atıştırma atakları alışılan aralıklarda ya da
öfke, gerilim, yalnızlık ya da depresif duygulanımın olduğu dönemlerde
tetiklenebilir. Yemek yenirken geçici bir sure gerilim duserse de
sonrasında bunu cokkunluk ve pişmanlık düşünceleri izler. Ya kendisi kusar
ya da kusmaya veya dışkılamaya yardımcı olabilecek ilaçlara yönelir.
Bu kişilerde ilerleyen dönemlerde alkol-madde bozuklukları , depresif
durumlar görülebilmektedir. Bu kişilerin daha çok kişilik bozukluklarına
sahip olduğu ( daha çok sınırda kişilik bozukluğu) gözlenmiştir.
Toplumda kadınlar arasında % 1-3 oranında görülmekte, daha çok erişkinliğe
geçiş döneminde başlamaktadır. Ailelerinde de bu rahatsızlığa ya da madde
kötüye kullanımı ya da depresif rahatsızlıklara daha yüksek oranda
rastlanmaktadır.
Bulimia çoklukla önceden şişman olan kişilerde görülse de madde kullanımı
ya da anoreksiayi takiben de gelişebilmektedir. Kişinin vücuduna yönelik
olumsuz değerlendirmeleri anoreksiaya göre daha fazladır. Bazı durumlarda
kişi yiyecek maddeleri çalar ya da para çalarak gıda maddelerini bu amaçla
elde etmeye çalışır.
Depresyon genellikle hastalığa eşlik eder. Bu kişilerde madde kullanımları
özellikle yoğun alkol kullanımı da görülebilmektedir. Kadınlarda
çoğunlukla adet düzensizlikleri oluşmakta, bazı hastalarda tansiyon
düşüklüğü ve kalp atım sayısında azalmaya rastlanmaktadır.
Kusmalar nedeniyle hastanın su-tuz dengesi bozulabilir. Yemek borusu
hasarları, tükürük bezlerinde büyüme ve diş çürümeleri görülebilir.
Tedavi:
Hastalarda ilaç tedavisi yanında psikoterapi de etkilidir. Psikoterapide
hedeflenenler anoreksiada bahsedilenler gibidir
|
|